Ważne rocznice i święta – Październik 2013

5 października 300. rocznica urodzin DENISA DIDEROTA (1713-1784) francuskiego pisarza, filozofa, krytyka literatury i sztuki. Był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli oświecenia. Wysoko cenił nauki eksperymentalne i zasady empiryzmu. Był zwolennikiem moralności zgodnej z prawami natury. Przeczył istnieniu wolnej woli. Początkowo popierał absolutyzm oświeceniowy, jednak jego poglądy ewoluowały w kierunku demokratyzmu. Przeciwnik kolonializmu i despotyzmu. Inicjator i redaktor Wielkiej encyklopedii francuskiej, która zebrała dorobek myśli społecznej, filozoficznej i moralnej europejskiego oświecenia. Autor m. in.: Myśli filozoficzne (1746, wyd. pol. 1953), List o ślepcach (1749, wyd. pol. 1953), Kuzynek mistrza Rameau (1824-23, wyd. pol. 1910), Kubuś Fatalista i jego pan (1796, wyd. pol. 1915), Zakonnica (1796, wyd. pol. 1949), To nie bajka (1773, wyd. pol. 1920).

10 października 100. rocznica urodzin CLAUDE’A SIMONA (1913-2005) francuskiego pisarza, jednego z głównych przedstawicieli nowej powieści i twórców literatury współczesnej. Brał udział w wojnie domowej w Hiszpanii. W 1985 roku otrzymał Nagrodę Nobla. Swoją techniką pisarską dążył do określenia miejsca człowieka na tle historii. W powieściach stosował zabiegi nawiązujące do filmowych środków wyrazu: zwroty w przeszłość, powracanie do początkowych motywów scen, dygresje mając na celu uchwycenie chaotycznego biegu myśli i wspomnień. Napisał m. in.: Droga przez Flandrię (1960, wyd. pol. 1982), Histoire (1967), La bataile de Pharsale (1969), Le tramway (2001), Zaproszenie (1987, wyd. pol. 1990).

16 października 125. rocznica urodzin EUGENE’A O’NEILLA (1888-1953) amerykańskiego dramatopisarza laureata Nagrody Nobla w 1936 roku. Jego twórczość i wczesna współpraca z zespołem Provincetown Players wpłynęły na rozwój amerykańskiego dramatu i teatru. Zastosował technikę monologu wewnętrznego w celu ukazania wielowarstwowości natury ludzkiej. Chciał stworzyć współczesną tragedię, poruszał problemy społeczne i psychologiczno-moralne. Zainteresował się światem przeżyć wewnętrznych podejmując rozważania nad tragizmem ludzkiej egzystencji. Autor m. in.: Anna Christie (1921), Włochata małpa (1922), Żałoba przystoi Elektrze (1931), Pożądanie w cieniu wiązów (1924), Wszystkie Boże dziatki są skrzydlate (1924, wyd. pol. 1930), Zmierzch długiego dnia (dramat autobiograficzny wystawiony pośmiertnie w 1956 roku).

27 października 100. rocznica urodzin KORNELA FILIPOWICZA (1913-1990) polskiego powieściopisarza, nowelisty, scenarzysty. W 1939 roku brał udział w kampanii wrześniowej. Od 1945 roku współpracował m. in. z “Odrodzeniem”, “Tygodnikiem Powszechnym” i “Odrą”. Był założycielem “Pisma” oraz pisma mówionego “Na Głos”. W 1948 roku otrzymał nagrodę miasta Krakowa, a w latach 1965 i 1975 kolejno nagrodę ministra kultury i sztuki II i I stopnia. W swoich utworach z wnikliwością analizował problemy psychologiczno-moralne związane z okresem wojny i okupacji niemieckiej. Często odwoływał się do wspomnień z lat dzieciństwa i wczesnej młodości. Napisał m. in. opowiadania: Krajobraz niewzruszony (1947), Po burzy (1956), Biały ptak (1960), Co jest w człowieku (1971); powieści: Nauka o ziemi ojczystej (t. 1-2, 1950-55), Niepokój młodego serca (t. 1-2, 1955-58), Romans prowincjonalny (1960, 4 wyd.).

29 października 5. rocznica śmierci WILLIAMA WHARTONA właśc. Albert Du Aime (1925-2008) amerykańskiego pisarza, malarza. Studiował na wydziale sztuk pięknych na University of California w Los Angeles, zdobył także doktorat z psychologii. Tworzył powieści psychologiczno-obyczajowe w których wykorzystywał doświadczenia ze swojego życia. Podejmował zagadnienia współczesnej moralności opiewając ludzkie wartości takie jak miłość, przyjaźń czy uczciwe życie. Brał czynny udział w II wojnie światowej w ofensywie w Ardenach. Autor m. in.: Ptasiek (1979, ekranizacja A. Parkera 1985, wyd. pol. 1985), Tato (1981, wyd. pol. 1989), W księżycową jasną noc (1982, wyd. pol. 1988), Spóźnieni kochankowie (1991, wyd. pol. 1993), Niezawinione śmierci (1994, wyd. pol .1995), Dom na Sekwanie (1996, wyd. pol. 1996).

30 października 120. rocznica urodzin MARII KUNCEWICZOWEJ (1895-1989) polskiej pisarki. Studiowała romanistykę i polonistykę. Odbywała również studia wokalne w Warszawie i Paryżu. . Felietonistka “Gazety Polskiej “, współpracowała m. in. z tygodnikami “Bluszcz” i “Wiadomości Literackie”. W latach 1962-68 wykładała literaturę polską na uniwersytecie w Chicago. Otrzymała szereg nagród m. in. : nagrodę miasta Warszawy w 1937 roku, nagrodę Złoty Wawrzyn PAL w 1938 roku, medal Fundacji Kościuszkowskiej w 1971 roku oraz nagrodę im. Brata Alberta w 1986 roku. Była czołową przedstawicielką psychologiczno-obyczajowego nurtu we współczesnej prozie polskiej. Napisała m. in. powieści: Twarz mężczyzny (1928), Cudzoziemka (1936, 16 wyd.), Dni powszednie państwa Kowalskich (1938); opowiadania: Dwa księżyce (1933, 10 wyd.), Serce kraju (1939); szkice: Dyliżans warszawski (1935, 5 wyd.), Odkrycie Patusanu (1958).

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *