{"id":1190,"date":"2012-01-17T13:19:02","date_gmt":"2012-01-17T13:19:02","guid":{"rendered":"http:\/\/bip.bpsieradz.pl\/index.php\/2012\/01\/17\/nota-biograficzna-skarga\/"},"modified":"2012-01-17T13:19:02","modified_gmt":"2012-01-17T13:19:02","slug":"nota-biograficzna-skarga","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/2012\/01\/17\/nota-biograficzna-skarga\/","title":{"rendered":"Nota biograficzna – Skarga"},"content":{"rendered":"

P I O T R\u00a0 S K A R G A
<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\u017bYCIE\u00a0 I\u00a0 DZIE\u0141O<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Skarga PIOTR, w\u0142a\u015bciwie P. Pow\u0119ski, ur. II 1536 r. w Gr\u00f3jcu, zm. 27 IX 1612 r. w Krakowie, polemista religijny, hagiograf, kaznodzieja; czo\u0142owy przedstawiciel polskiej kontrreformacji.<\/p>\n

Pochodzi\u0142 ze szlachty zagrodowej, osiad\u0142ej ko\u0142o Gr\u00f3jca. Po uko\u0144czeniu w 1555 r. Akademii Krakowskiej obj\u0105\u0142 kierownictwo szko\u0142y parafialnej przy kolegiacie \u015aw. Jana w Warszawie. W 1560 r. wyjecha\u0142 z synem\u00a0 A. T\u0119czy\u0144skiego, Janem, jako jego wychowawca do Wiednia.<\/p>\n

Oko\u0142o 1564 r. otrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie we Lwowie, a po roku 1568 uda\u0142 si\u0119 do Rzymu, gdzie w 1569 r. wst\u0105pi\u0142 do zakonu jezuit\u00f3w. Prze\u0142o\u017ceni przyznawali mu „talent kaznodziejski, dar wymowy, umiej\u0119tno\u015b\u0107 s\u0142uchania spowiedzi”.<\/p>\n

Po powrocie do kraju obj\u0105\u0142 obowi\u0105zki wyk\u0142adowcy i kaznodziei w kolegium zakonnym w Pu\u0142tusku. W 1573 r. przeniesiony do Wilna, od 1579 r. by\u0142 rektorem tamtejszego kolegium jezuit\u00f3w.<\/p>\n

Prowadzi\u0142 o\u017cywion\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 duszpastersk\u0105, pedagogiczn\u0105 i pisarsk\u0105. W dziele O jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a Bo\u017cego (1577) propagowa\u0142 ide\u0119 unii katolicyzmu z prawos\u0142awiem, do kt\u00f3rej urzeczywistnienia walnie si\u0119 przyczyni\u0142.<\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 zyska\u0142y \u017bywoty \u015bwi\u0119tych (1579), wielokrotnie wznawiane (8 edycji za \u017cycia autora, ponad 20 w nast\u0119pnych stuleciach). \u017bywo i barwnie napisane, doskonale odpowiada\u0142y zapotrzebowaniu na dzie\u0142o, kt\u00f3re zawiera\u0142oby wzorzec moralny dla ka\u017cdego stanu i wieku, zgodny z idea\u0142ami potrydenckiego katolicyzmu.<\/p>\n

Po przekszta\u0142ceniu wile\u0144skiego kolegium jezuickiego w Akademi\u0119 Wile\u0144sk\u0105 (zal\u0105\u017cek p\u00f3\u017aniejszego uniwersytetu) Skarga zosta\u0142 w 1580 r. jej pierwszym rektorem. Po czterech latach przeniesiony przez w\u0142adze zakonne do Krakowa, na stanowisko prze\u0142o\u017conego domu zakonnego \u015aw. Barbary, prowadzi\u0142 tu o\u017cywion\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 filantropijn\u0105. Za\u0142o\u017cy\u0142 m. in. Arcybractwo Mi\u0142osierdzia i Bractwo \u015aw. \u0141azarza, roztaczaj\u0105c opiek\u0119 i \u015bcis\u0142y nadz\u00f3r nad \u017cebrakami.<\/p>\n

W pisarstwie koncentrowa\u0142 si\u0119 na publicystyce wymierzonej przeciwko konfederacji warszawskiej (1573), gwarantuj\u0105cej tolerancj\u0119 religijn\u0105. W kolejnych broszurach wzywa\u0142 do jej uniewa\u017cnienia. W tym duchu stara\u0142 si\u0119 te\u017c oddzia\u0142ywa\u0107 na Zygmunta III Waz\u0119, zw\u0142aszcza od 1588 r., kiedy zosta\u0142 powo\u0142any na stanowisko nadwornego kaznodziei. Nale\u017c\u0105c do grona najbli\u017cszych i wp\u0142ywowych doradc\u00f3w monarchy, Skarga wypowiada\u0142 si\u0119 zdecydowanie za wzmocnieniem w\u0142adzy kr\u00f3lewskiej. Da\u0142 temu wyraz w Kazaniach sejmowych (1597), traktacie politycznym, przez wsp\u00f3\u0142czesnych niemal niezauwa\u017conym. Rozg\u0142os zyska\u0142y Kazania dopiero w XIX wieku, kiedy to g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 A. Mickiewicza, ujrzano w Skardze natchnionego proroka, kt\u00f3ry przewidzia\u0142 rozbiory Rzeczypospolitej.<\/p>\n

Niech\u0119tna mu r\u00f3\u017cnowiercza szlachta, w dobie rokoszu Zebrzydowskiego (1606-1609) domaga\u0142a si\u0119 usuni\u0119cia go, wraz z innymi jezuitami, z dworu kr\u00f3lewskiego. Dla p\u00f3\u017aniejszych historiograf\u00f3w by\u0142 jednym z ideowych sprawc\u00f3w tego buntu. Skarga pozosta\u0142 jednak w najbli\u017cszym otoczeniu Zygmunta III Wazy a\u017c do swojej \u015bmierci.<\/p>\n

Opr\u00f3cz spraw wyznaniowych wypowiada\u0142 si\u0119 na temat reformy ustroju Rzeczypospolitej, chcia\u0142 poprawy po\u0142o\u017cenia ch\u0142op\u00f3w. Monarchia absolutna, do kt\u00f3rej d\u0105\u017cy\u0142, stanowi\u0142a dla niego niezb\u0119dny warunek szybkiego i ca\u0142kowitego tryumfu polskiej kontrreformacji.<\/p>\n

Obdarzony talentem publicystycznym wszed\u0142 tak\u017ce do historii literatury jako pisarz zas\u0142u\u017cony dla rozwoju j\u0119zyka narodowego. <\/p>\n

LITERATURA POLSKA\u00a0 : epoki literackie, pr\u0105dy i kierunki, dzie\u0142a i tw\u00f3rcy \/ [wyd., red.] S\u0142awomir \u017burawski. – Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007 (Encyklopedia PWN), S. 666
Lokalizacja: Czytelnia Sieradz 114177-Czyt.; Dzia\u0142 informacyjno-bibliograf. 114243-Inf.; Czytelnia Podd\u0119bice 32588-Czyt.; Wypo\u017cyczalnia Wierusz\u00f3w 22090; Czytelnia Paj\u0119czno 20841; Czytelnia \u0141ask 28722-Czyt.; Czytelnia Wielu\u0144 33860 Czyt.; Czytelnia Zdu\u0144ska Wola 41086-Czyt.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

P I O T R\u00a0 S K A R G A \u017bYCIE\u00a0 I\u00a0 DZIE\u0141O \u00a0 Skarga PIOTR, w\u0142a\u015bciwie P. Pow\u0119ski, ur. II 1536 r. w Gr\u00f3jcu, zm. 27 IX 1612 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-1190","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rok-2012-rokiem"],"aioseo_notices":[],"rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"admin","author_link":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Rok 2012 rokiem...<\/a>","rttpg_excerpt":"P I O T R\u00a0 S K A R G A \u017bYCIE\u00a0 I\u00a0 DZIE\u0141O \u00a0 Skarga PIOTR, w\u0142a\u015bciwie P. Pow\u0119ski, ur. II 1536 r. w Gr\u00f3jcu, zm. 27 IX 1612 ...","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1190"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1190\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}