{"id":1199,"date":"2012-01-16T11:42:14","date_gmt":"2012-01-16T11:42:14","guid":{"rendered":"http:\/\/bip.bpsieradz.pl\/index.php\/2012\/01\/16\/nota-biograficzna-kraszewski\/"},"modified":"2012-01-16T11:42:14","modified_gmt":"2012-01-16T11:42:14","slug":"nota-biograficzna-kraszewski","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/2012\/01\/16\/nota-biograficzna-kraszewski\/","title":{"rendered":"Nota biograficzna – Kraszewski"},"content":{"rendered":"

J\u00d3ZEF IGNACY KRASZEWSKI
<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\u017bYCIE I TW\u00d3RCZO\u015a\u0106<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Kraszewski J\u00d3ZEF IGNACY, pseud. B. Boles\u0142awita, ur. 28 VII 1812 r.\u00a0 w Warszawie, zm. 19 III 1887r. w Genewie, brat Kajetana; powie\u015bciopisarz, poeta, publicysta, historyk, wydawca, dzia\u0142acz spo\u0142eczny.<\/p>\n

Pochodzi\u0142 ze szlachty podlaskiej (kilka lat sp\u0119dzi\u0142 we dworze babki w Romanowie). Od 1829 r. studiowa\u0142 na Uniwersytecie Wile\u0144skim. Za udzia\u0142 w tajnej orgaznizacji wi\u0119ziony od XII 1830r. do III 1832 r., potem obj\u0119ty nazdorem policyjnym. Od 1833 r. przebywa\u0142\u00a0 u ojca w Do\u0142hem k. Brze\u015bcia Litewskiego, od 1837 r. gospodarowa\u0142 na Wo\u0142yniu (w 1838 r. po\u015blubi\u0142 Z. Woronicz\u00f3wn\u0119, bratanic\u0119 prymasa). W roku 1853 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do \u017bytomierza, aktywizuj\u0105c tamtejsze polskie \u017cycie teatralne i o\u015bwiatowe. W Warszawie w latach 1859-1862 kierowa\u0142 redakcj\u0105 „Gazety Codziennej” (od 1861 „Gazeta Polska”). Po wybuchu powstania styczniowego (1863-1864)\u00a0 uznany za osobisto\u015b\u0107 niepo\u017c\u0105dana w kraju \u2013 wyemigrowa\u0142 do Drezna, gdzie mieszka\u0142 i dzia\u0142a\u0142 do 1883 r.
W 1879 r. w Krakowie zorganizowano Kraszewskiemu wielki jubileusz z okazji 50-lecia tw\u00f3rczo\u015bci. W roku 1883 zosta\u0142 w Berlinie uwi\u0119ziony i oskar\u017cony o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z francuskim wywiadem wojskowym, a w 1884 r. skazany przez trybuna\u0142 w Lipsku na 3,5 roku twierdzy; kar\u0119 odby\u0142 w Magdeburgu. Z powodu choroby zosta\u0142 urlopowany za kaucj\u0105\u00a0 w 1885 r. i wyjecha\u0142 do W\u0142och, sk\u0105d w roku 1886 uda\u0142 si\u0119 do Szwajcarii, gdzie zmar\u0142. Zw\u0142oki jego zosta\u0142y przewiezione do Krakowa i z\u0142o\u017cone w krypcie zas\u0142u\u017conych w ko\u015bciele na Ska\u0142ce.<\/p>\n

Na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kraszewskiego sk\u0142ada si\u0119 ponad 200 powie\u015bci (ok. 400 tom\u00f3w), oko\u0142o 150 nowel, oko\u0142o 20 sztuk scenicznych, ponad 20 tom\u00f3w prac historycznych, relacje z podr\u00f3\u017cy, oko\u0142o 10 tom\u00f3w publicystyki spo\u0142eczno-politycznej, kilka tom\u00f3w poezji, t\u0142umaczenia z 5 j\u0119zyk\u00f3w, kilka tysi\u0119cy felieton\u00f3w, recenzji i artyku\u0142\u00f3w prasowych, ogromna korespondencja. Wyda\u0142 oko\u0142o 40 tom\u00f3w dokument\u00f3w historycznych i dzie\u0142 innych pisarzy. W Wilnie wydawa\u0142 dwumiesi\u0119cznik „Athenaeum”, w Dre\u017anie \u2013 „Tydzie\u0144”.<\/p>\n

By\u0142 dobrym rysownikiem (ocala\u0142o ok. 1600 jego rysunk\u00f3w) i malarzem, kolekcjonerem rycin i medali, a tak\u017ce znawc\u0105 muzyki (pr\u00f3bowa\u0142 kompozycji). Wiele podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Polsce i Europie.<\/p>\n

Od pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 przywi\u0105zywa\u0142 do powie\u015bci, uwa\u017caj\u0105c i\u017c daje ona wierny obraz rzeczywisto\u015bci, stale interesowa\u0142 si\u0119 te\u017c teori\u0105 tego gatunku. Pocz\u0105tkowo tworzy\u0142 pod wp\u0142ywem sentymentalizmu angielskiego (L. Sterna’a), francuskiej powie\u015bci frenetycznej i romantycznej fantastyki niemieckiej w stylu E.T.A. Hoffmanna. Z romantyzmem wi\u0105za\u0142y si\u0119 powie\u015bci o konflikcie artysty ze \u015bwiatem (Poeta i \u015awiat \u2013 1839 r., Powie\u015b\u0107 bez tytu\u0142u 1854),\u00a0 a tak\u017ce powie\u015bci ludowe (np. Ulana 1843, Ostap Bondarczuk 1847 i Chata za wis\u0105 1854). Wiele uwagi po\u015bwi\u0119ci\u0142 problematyce kobiecej\u00a0 (Ca\u0142e \u017cycie biedna 1840, Szalona 1880); obrazowa\u0142 \u017cycie szlachty i magnaterii (Latarnia czarnoksi\u0119ska 1843-44, Interesa familijne 1852, Morituri 1873). W zwi\u0105zku z powstaniem styczniowym 1863-64 napisa\u0142 (pod pseud. B.Boles\u0142awita) cykl powie\u015bci politycznych (m. in. Dzieci\u0119 Starego Mista 1863, Moskal 1865, My i oni 1865, \u017byd 1866).<\/p>\n

Stale poszerza\u0142 kr\u0105g temat\u00f3w, urozmaica\u0142 konwencje fabularne (fragment biografii, podr\u00f3\u017c, romans, sensacja) i stylistyczne (stylizacja realistyczna, narracja tendencyjna, parabola, pami\u0119tnik, gaw\u0119da, dziennik). Ch\u0119tnie uprawia\u0142 ma\u0142e formy prozy, jak np. obrazki, tzw. szkice filozoficzne (Wspomnienia Polesia, Wo\u0142ynia i Litwy 1840, Obrazy z \u017cycia i podr\u00f3\u017cy 1843).<\/p>\n

Do 1863 r. w jego dorobku dominowa\u0142a tematyka wsp\u00f3\u0142czesna, w okresie drezde\u0144skim \u2013 historyczna. Przed wyjazdem z kraju opublikowa\u0142 ok. 20 powie\u015bci historycznych, na emigracji \u2013 ponad 80. Opowiada\u0142 si\u0119 za przewag\u0105 prawdy nad fikcj\u0105 i za krytycznym stosunkiem do dziej\u00f3w. W tym duchu napiasa\u0142 m.in. : Zygmuntowskie czasy (1846), cykl tzw. saski (Hrabina Cosel 1873, Br\u00fchl 1874, Starosta warszawski 1876 i in.) oraz powie\u015bci o tematyce\u00a0 XVIII-wiecznej (m.in. Bezimienna 1869, Sto diab\u0142\u00f3w 1870). Z powodzeniem pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 narracj\u0105 gaw\u0119dow\u0105 (Ostatnie chwile ksi\u0119cia wojewody „Panie Kochanku” 1875). Najwi\u0119kszym przedsi\u0119wzi\u0119ciem Kraszewskiego w zakresie utwor\u00f3w historycznych sta\u0142 si\u0119 cykl powie\u015bci po\u015bwi\u0119conych dziejom Polski od czas\u00f3w legendarnych (Stara ba\u015b\u0144 1876) przez okres panowania Piast\u00f3w (m.in. Boleszczyce 1877, Kr\u00f3l ch\u0142op\u00f3w 1881) i Jagiellon\u00f3w (Semko 1882, Matka kr\u00f3l\u00f3w 1883 i in.) po w\u0142adc\u00f3w elekcyjnych (np. Bo\u017cy gniew 1886, Saskie ostatki 1889).<\/p>\n

By\u0142 najp\u0142odniejszym pisarzem polskim wszech czas\u00f3w. W jego tw\u00f3rczo\u015bci wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y endencje romantyczne i realistyczne, a przy\u015bwieca\u0142y im intencje patriotyczne. Cenili go romantycy, a pozytywi\u015bci uznawali za swego nauczyciela. W 2 polowie XIX wieku powie\u015bci Kraszewskiego cieszy\u0142y si\u0119 du\u017cym powodzeniem w Europie. Przed H. Sienkiewiczem by\u0142 najcz\u0119\u015bciej t\u0142umaczonym polskim autorem.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:
LITERATURA POLSKA\u00a0 : epoki literackie, pr\u0105dy i kierunki, dzie\u0142a i tw\u00f3rcy \/ [wyd., red.] S\u0142awomir \u017burawski. – Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007 (Encyklopedia PWN), S. 342-343
Lokalizacja: Czytelnia Sieradz 114177-Czyt.; Dzia\u0142 informacyjno-bibliograf. 114243-Inf.; Czytelnia Podd\u0119bice 32588-Czyt.; Wypo\u017cyczalnia Wierusz\u00f3w 22090; Czytelnia Paj\u0119czno 20841; Czytelnia \u0141ask 28722-Czyt.; Czytelnia Wielu\u0144 33860 Czyt.; Czytelnia Zdu\u0144ska Wola 41086-Czyt.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

J\u00d3ZEF IGNACY KRASZEWSKI \u017bYCIE I TW\u00d3RCZO\u015a\u0106 Kraszewski J\u00d3ZEF IGNACY, pseud. B. Boles\u0142awita, ur. 28 VII 1812 r.\u00a0 w Warszawie, zm. 19 III 1887r. w Genewie, brat Kajetana; powie\u015bciopisarz, poeta, publicysta, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-1199","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rok-2012-rokiem"],"aioseo_notices":[],"rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"admin","author_link":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Rok 2012 rokiem...<\/a>","rttpg_excerpt":"J\u00d3ZEF IGNACY KRASZEWSKI \u017bYCIE I TW\u00d3RCZO\u015a\u0106 Kraszewski J\u00d3ZEF IGNACY, pseud. B. Boles\u0142awita, ur. 28 VII 1812 r.\u00a0 w Warszawie, zm. 19 III 1887r. w Genewie, brat Kajetana; powie\u015bciopisarz, poeta, publicysta, ...","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1199"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1199\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/filiapoddebice.bpsieradz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}